مدیریت پرورش
نادر پاپی؛ سید جواد علیمحمدی جلودار؛ رسول بابازاده لهی؛ مهدی نیکبختی
دوره 13، شماره 48 ، دی 1404، صفحه 3-12
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی اثرات بکارگیری جیرۀ آغازین با روش خزشی در تغذیۀ برههای شیرخوار گوسفند نژاد زل در استان مازندران انجام شد. برای این منظور تعداد 60 رأس میش از گوسفندان زل موجود در ایستگاه ملی تحقیقات گاودشت، پس از زایمان انتخاب شده و بهطور تصادفی به دو گروه 30 رأسی تقسیم شدند. طی این مدت تا زمان قطع شیر (سه ماهگی)، برهها در گروه ...
بیشتر
این پژوهش با هدف بررسی اثرات بکارگیری جیرۀ آغازین با روش خزشی در تغذیۀ برههای شیرخوار گوسفند نژاد زل در استان مازندران انجام شد. برای این منظور تعداد 60 رأس میش از گوسفندان زل موجود در ایستگاه ملی تحقیقات گاودشت، پس از زایمان انتخاب شده و بهطور تصادفی به دو گروه 30 رأسی تقسیم شدند. طی این مدت تا زمان قطع شیر (سه ماهگی)، برهها در گروه شاهد (بدون استفاده از جیرۀ آغازین) در کنار مادر بوده و با شیر مادر تغذیه شدند. اما در گروه دوم، برهها علاوه بر شیر مادر با جیرۀ آغازین نیز، با روش خزشی، تغذیه شدند. برهها تا زمان شیرگیری، با فاصلۀ هر دو هفته یکبار توزین شدند. خوراک مصرفی برههای شیرخوار در گروهی که از جیرۀ آغازین استفاده کردند، بهصورت روزانه توزین شده و در اختیار آنها قرار داده شد. وزن برۀ شیرگیریشده به ازای هر رأس میش در گروه تغذیهشده با جیرۀ آغازین بیشتر از گروه شاهد بود، که از نظر درصد تغییرات 3/23 درصد نسبت به گروه شاهد افزایش نشان داد. تعداد برۀ تلفشده در گروه شاهد بیشتر از گروه تغذیهشده با جیرۀ آغازین بود. از نظر عملکرد اقتصای، در گروه تغذیهشده با جیرۀ آغازین به ازای هر رأس میش، معادل 3/23 درصد درآمد بیشتر نسبت به گروه شاهد حاصل شد. بهطورکلی میتوان نتیجه گرفت که استفاده از جیرۀ آغازین در تغذیۀ برههای شیرخوار تا زمان شیرگیری، علاوه بر کاهش تلفات و افزایش مقدار افزایش وزن روزانۀ برهها، سبب افزایش عملکرد اقتصادی واحدهای پرورش گوسفند میشود.
تغذیه دام
سید محسن حسینی؛ حمید رضا اسماعیلی؛ حسین خوش اخلاق؛ علی آذرنیک؛ محمد رضا طاهری؛ سعید صادقی؛ امیر جوکار
دوره 13، شماره 48 ، دی 1404، صفحه 13-20
چکیده
در پژوهش حاضر از 300 راس گاو هلشتاین در شکمهای مختلف و روزهای شیردهی متفاوت به منظور بررسی تغذیه متیونین محافظت شده در شکمبه بر عملکرد تولیدی گاوهای شیرده هلشتاین استفاده شد. جیرههای آزمایشی شامل 1) جیره شاهد و 2) جیره شاهد بعلاوه 15 گرم متیونین محافظت شده به ازای هر راس دام بودند. مصرف خوراک بصورت روزانه، تولید شیر و ترکیبات آن بصورت ...
بیشتر
در پژوهش حاضر از 300 راس گاو هلشتاین در شکمهای مختلف و روزهای شیردهی متفاوت به منظور بررسی تغذیه متیونین محافظت شده در شکمبه بر عملکرد تولیدی گاوهای شیرده هلشتاین استفاده شد. جیرههای آزمایشی شامل 1) جیره شاهد و 2) جیره شاهد بعلاوه 15 گرم متیونین محافظت شده به ازای هر راس دام بودند. مصرف خوراک بصورت روزانه، تولید شیر و ترکیبات آن بصورت هفتگی طی دو ماه اندازهگیری شد. افزودن متیونین محافظت شده در این آزمایش اثر معنی داری بر مصرف خوراک و تولید شیر نداشت (05/0<p). تولید شیر بین شکمهای مختلف تمایل به معنی داری داشت و در گاوهای شکم 2 بالاتر بود (07/0=p). همچنین تولید شیر در روزهای شیردهی 100 تا 200 روز نسبت به دیگر گروه ها بیشتر بود (05/0>p)، با این وجود اثرات متقابل شکم و دوره شیردهی معنیدار نبود (05/0<p). درصد پروتئین شیر و سلولهای سوماتیک شیر تحت تاثیر مصرف متیونین محافظت شده قرار نگرفت (05/0<p)، با این وجود چربی شیر گاوهای مصرف کننده متیونین سرک نسبت به گروه شاهد بطور معنی داری بالاتر بود (05/0>p). لذا با توجه به نتایج مطالعه حاضر افزودن مکمل متیونین در جیره گاوهای شیرده هلشتاین با توجه به بهبود ترکیبات شیر از قبیل چربی شیر میتواند مفید واقع شود.
نشخوارکنندگان
علی صالحی؛ غلامرضا محمدی
دوره 13، شماره 48 ، دی 1404، صفحه 21-26
چکیده
سنوروزیس مغزی(سنوروس سربرالیس ) ، ناشی از لارو تنیا مولتی سپس ، یک بیماری عصبی مهم در گوسفندان است که سیستم عصبی مرکزی را تحت تأثیر قرار میدهد. . این مطالعه تأثیر درمان منظم سگهای گله با پرازیکوانتل (5 میلیگرم بر کیلوگرم وزن بدن، هر 6 هفته) و مدیریت بهداشتی تغذیه آنها را بر کاهش بروز سنوروزیس در برههای ماده نژاد افشاری زیر دو سال ...
بیشتر
سنوروزیس مغزی(سنوروس سربرالیس ) ، ناشی از لارو تنیا مولتی سپس ، یک بیماری عصبی مهم در گوسفندان است که سیستم عصبی مرکزی را تحت تأثیر قرار میدهد. . این مطالعه تأثیر درمان منظم سگهای گله با پرازیکوانتل (5 میلیگرم بر کیلوگرم وزن بدن، هر 6 هفته) و مدیریت بهداشتی تغذیه آنها را بر کاهش بروز سنوروزیس در برههای ماده نژاد افشاری زیر دو سال در یک واحد پرورش 20 هزار رأسی در منطقه جلگه رخ-تربت حیدریه طی سالهای 1398 تا 1403 بررسی کرد. تعداد 100 قلاده سگ گله درمان شدند و تغذیه آنها با احشاء گوسفندان آلوده ممنوع شد. مدفوع سگها پس از اولین درمان جمعآوری و امحا شد. گوسفندان از نظر علائم بالینی (گیجی، چرخش، انحراف سر) و کالبدگشایی پایش شدند. نتایج نشان داد که شیوع سنوروزیس از 12.5% در سالهای پیش از درمان به 0.22% در سال 1403 کاهش یافت (P<0.001). این کاهش به دلیل قطع چرخه انتقال انگل از طریق کاهش دفع تخم در مدفوع سگها و مدیریت تغذیه آنها بود. این مطالعه نشان داد که درمان منظم سگهای گله با پرازیکوانتل و مدیریت بهداشتی لاشهها یک راهکار پیشگیرانه مؤثر و اقتصادی برای کنترل سنوروزیس مغزی است که میتواند خسارات اقتصادی را کاهش داده و سلامت گله را بهبود بخشد.
تغذیه دام
بهروز یاراحمدی؛ محسن محمدی ساعی؛ میرحسن بیرانوند؛ نصرت اله محتشمی پور
دوره 13، شماره 48 ، دی 1404، صفحه 27-36
چکیده
علوفه اسپرس با یونجه بر عملکرد پرواری برههای نر این پژوهش با هدف جایگزینی لری انجام شد. برای انجام پژوهش فوق، تعداد 30 رأس بره نر پروار با وزن اولیه 75/0± 100/30 کیلوگرم انتخاب و به دو گروه 15 رأسی تقسیم شدند. گروه شاهد شامل جیره متعارف ( شامل بخش علوفه ای یونجه و نسبت کنسانتره 70 درصد) و گروه آزمایشی جیره علوفه اسپرس به میزان 100 درصد جایگزین ...
بیشتر
علوفه اسپرس با یونجه بر عملکرد پرواری برههای نر این پژوهش با هدف جایگزینی لری انجام شد. برای انجام پژوهش فوق، تعداد 30 رأس بره نر پروار با وزن اولیه 75/0± 100/30 کیلوگرم انتخاب و به دو گروه 15 رأسی تقسیم شدند. گروه شاهد شامل جیره متعارف ( شامل بخش علوفه ای یونجه و نسبت کنسانتره 70 درصد) و گروه آزمایشی جیره علوفه اسپرس به میزان 100 درصد جایگزین یونجه و 70 درصد کنسانتره بود. برهها در پایان هرماه توزین و در پایان میزان افزایش وزن روزانه، ماده خشک مصرفی، ضریب تبدیل خوراک اندازهگیری شد. داده ها با استفاده از آزمون t مستقل آنالیز شد. نتایج نشان داد بین برههای شاهد و برههای آزمایشی از نظر افزایش وزن زنده روزانه (به ترتیب 215 و 225 گرم در روز) اختلاف معنیداری وجود داشت (05/0P<). اثر نوع علوفه مصرفی (یونجه یا اسپرس) بر خوراک مصرفی معنیدار نبود (05/0< P)، اما ضریب تبدیل خوراک معنیدار شد (05/0P<). کمترین ضریب تبدیل خوراک مربوط به بره های تغذیه شده با علوفه اسپرس و 70 درصد کنسانتره (58/6) بود و بیشترین ضریب تبدیل خوراک مربوط به علوفه یونجه و 70 درصد کنسانتره (96/6) بود. در کل دوره پرورش، قیمت هر کیلوگرم افزایش وزن به ازای خوراک بین دو گروه اختلاف معنیداری وجود داشت (05/0P<). بر این اساس جیره شامل اسپرس و کنسانتره 70 درصد، قیمت هر کیلوگرم افزایش وزن به ازای خوراک مصرفی (61/8 درصد) کمتری نسبت به شاهد داشته و ارزش اقتصادی بالاتری داشت و ازنظر وضعیت پرواری نسبت به جیره شامل یونجه ارجحیت داشت.
تغذیه دام
رمضانعلی عزیزی؛ آزاده میر شمس الهی
دوره 13، شماره 48 ، دی 1404، صفحه 37-42
چکیده
در سیستمهای پرورش گوسفند، دستیابی به رشد سریع، کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری دامهای پرواری از اولویتهای اصلی دامداران است. یکی از روشهای مؤثر برای تحقق این اهداف، سیستم تغذیه خزشی برهها است که به عنوان یک راهکار تکمیلی در دوره شیرخوارگی، امکان مصرف خوراک کنسانتره و استارتر را برای برهها، بدون رقابت با میشها فراهم میکند. ...
بیشتر
در سیستمهای پرورش گوسفند، دستیابی به رشد سریع، کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری دامهای پرواری از اولویتهای اصلی دامداران است. یکی از روشهای مؤثر برای تحقق این اهداف، سیستم تغذیه خزشی برهها است که به عنوان یک راهکار تکمیلی در دوره شیرخوارگی، امکان مصرف خوراک کنسانتره و استارتر را برای برهها، بدون رقابت با میشها فراهم میکند. این روش با هدف تقویت رشد، توسعه بهتر دستگاه گوارش، کاهش استرس ناشی از قطع شیر و آمادهسازی دامها برای ورود سریعتر به مرحله پروار مورد استفاده قرار میگیرد. در مطالعه حاضر، تعداد 80 رأس بره نژاد فراهانی در دو گروه شاهد و آزمایشی مورد بررسی قرار گرفتند. گروه شاهد به روش مرسوم (شیر میش، یونجه خشک و چراگاه) و گروه آزمایشی با استفاده از سیستم تغذیه خزشی مدیریت شدند. طی دوره آزمایش، شاخصهایی مانند میزان خوراک مصرفی، افزایش وزن روزانه، ضریب تبدیل غذایی و وزن پایان پروار ثبت و تحلیل شد. نتایج حاکی از آن بود که برههای تحت تغذیه خزشی، افزایش وزن روزانه بالاتری داشتند و با وجود مصرف بیشتر خوراک، ضریب تبدیل غذایی بهتری را نشان دادند. هرچند اختلاف وزن نهایی دو گروه معنیدار نبود، اما بهرهوری اقتصادی گروه آزمایشی با اختلاف قابل توجهی بالاتر بود. بنابراین، تغذیه خزشی روشی علمی، عملی و سودآور در پرورش برهها به شمار میرود که بهویژه در واحدهای نیمهمتمرکز و صنعتی قابل انجام است. این سیستم علاوه بر کاهش فشار بر مراتع، به بهبود عملکرد گله و بازگشت سرمایه کمک میکند و میتواند بخشی از راهکارها در بهینهسازی تغذیه و پرواربندی در کشور باشد.
مدیریت پرورش
شهلا نعمت اللهیان؛ معصومه باقری؛ احمد اسدپور
دوره 13، شماره 48 ، دی 1404، صفحه 43-52
چکیده
صنعت نوغانداری بهعنوان یکی از منابع درآمدزایی در کشاورزی، بهویژه در کشورهای تولیدکننده ابریشم، از جایگاه ویژهای برخوردار است. افزایش راندمان تولید پیله از پرورش هرجعبه تخم نوغان، نه تنها ظرفیت تولید ابریشم را بهبود میبخشد، بلکه هزینههای تولید را کاهش داده و سودآوری را به طور چشمگیری افزایش میدهد. از طرفی شرایط اقلیمی نیز ...
بیشتر
صنعت نوغانداری بهعنوان یکی از منابع درآمدزایی در کشاورزی، بهویژه در کشورهای تولیدکننده ابریشم، از جایگاه ویژهای برخوردار است. افزایش راندمان تولید پیله از پرورش هرجعبه تخم نوغان، نه تنها ظرفیت تولید ابریشم را بهبود میبخشد، بلکه هزینههای تولید را کاهش داده و سودآوری را به طور چشمگیری افزایش میدهد. از طرفی شرایط اقلیمی نیز بر راندمان تولید پیله از هر جعبه تخم نوغان بسیار تاثیرگذار است. تحقیق حاضر در سال 1401، جهت بررسی اثر سه تیمار 25، 27 و 30 هزار عددی تخم در هر جعبه از هیبرید تجاری 104× 103 در سه شهرستان در هر یک از استانهای گیلان و خراسان رضوی، در حجم پرورش یک، دو و سه جعبهای توسط نوغانداران انجام شد. نتایج نشان داد که اثرات مورد استفاده برای صفت تولید پیلهی تر در سطوح مختلف، معنیدار است (P < 0.01). همچنین میانگین تولید بهازای افزایش 5000 عدد تخم در هر جعبه معنیدار و به ترتیب در استان گیلان از 4/3±2/23 به1/3±8/25 کیلوگرم رسیده است (P < 0.05). این اختلاف رقم در استان خراسان نیز به 1/8 کیلوگرم است (P < 0.05) و نشان میدهد که افزایش تعداد تخم در هر جعبه، برای این سطح، تاثیر مطلوبی داشته است. همچنین، در سطح کشور، این اختلاف، از 2/3±8/28 کیلوگرم به 5/2±3/34 کیلوگرم رسیده است (6/5 کیلوگرم) و میتواند تا 8/15 درصد، در میزان کل تولید پیلهی تر سالیانه کشوری، افزایش ایجاد کند. نتایج محاسبه با توجه به نرخ پیله تر در هر سال، می تواند در کل کشور و نیز اقلیم های مختلف، متغیر باشد.
صنایع غذایی و الیاف
شهروز خرمی؛ حدیث متشفی؛ حسن خمیس آبادی
دوره 13، شماره 48 ، دی 1404، صفحه 53-62
چکیده
شتر از نظر تولید شیر و گوشت با کیفیت و دارای خواص ویژه از اهمیت زیادی برخوردار است. گوشت شتر سرشار از ویتامینها، مواد معدنی از جمله آهن، روی، مس، کلسیم، پتاسیم، آهن و منیزیم، ایمونوگلوبولینها و پروتئینها است. این مطالعه به شناسایی میزان تاثیر عوامل موثر بر مصرف گوشت شتر در کشور با تکمیل 218 پرسشنامه انتخاب دوگانه در سال 1403 پرداخته ...
بیشتر
شتر از نظر تولید شیر و گوشت با کیفیت و دارای خواص ویژه از اهمیت زیادی برخوردار است. گوشت شتر سرشار از ویتامینها، مواد معدنی از جمله آهن، روی، مس، کلسیم، پتاسیم، آهن و منیزیم، ایمونوگلوبولینها و پروتئینها است. این مطالعه به شناسایی میزان تاثیر عوامل موثر بر مصرف گوشت شتر در کشور با تکمیل 218 پرسشنامه انتخاب دوگانه در سال 1403 پرداخته شد و عوامل مؤثر بر ترجیحات عمومی افراد مورد بررسی گردید در این پژوهش و با استفاده از مدل رگرسیونی لوجیت و براساس روش حداکثر راستنمایی ضرایب پارامترهای این مدل برآورد گردید. متغیرها شامل، درآمد ماهیانه خانواده، سطح تحصیلات، شاخص حمایت، شاخص اقتصادی، شاخص سلامتی و شاخص بازاریابی که از گویه هایی مختلفی ساخته شدهاند. نتایج برآورد مدل نشان میدهد که شاخصهای مختلف در سطوح مناسبی بر پذیرش مصرف گوشت شتر تأثیرگذار میباشند. کشش محاسبه شده برای متغیرهای توضیحی سطح تحصیلات، درآمد ماهیانه خانواده، شاخص سلامتی، شاخص حمایت، شاخص اقتصادی و بازاریابی بهترتیب برابر با 142/0، 168/0، 413/0، 213/0 ، 566/0 و 321/0 درصد میباشد. بنابراین نتایج نشان میدهد که مسائل اقتصادی الویت اصلی در مصرف گوشت شتر را دارند، بنابراین به جای پرداخت یارانه به واردات گوشت از کشورهای مختلف میتوان به حمایت از تولید گوشت شتر پرداخت تا هزینه کاهش پیدا کند و قیمت تمام شده کمتر گردد.
