نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی .

10.22092/aasrj.2025.369378.1313

چکیده

در سیستم‌های پرورش گوسفند، دستیابی به رشد سریع، کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری دام‌های پرواری از اولویت‌های اصلی دامداران است. یکی از روش‌های مؤثر برای تحقق این اهداف، سیستم تغذیه خزشی بره‌ها است که به عنوان یک راهکار تکمیلی در دوره شیرخوارگی، امکان مصرف خوراک کنسانتره و استارتر را برای بره‌ها، بدون رقابت با میش‌ها فراهم می‌کند. این روش با هدف تقویت رشد، توسعه بهتر دستگاه گوارش، کاهش استرس ناشی از قطع شیر و آماده‌سازی دام‌ها برای ورود سریع‌تر به مرحله پروار مورد استفاده قرار می‌گیرد. در مطالعه حاضر، تعداد 80 رأس بره نژاد فراهانی در دو گروه شاهد و آزمایشی مورد بررسی قرار گرفتند. گروه شاهد به روش مرسوم (شیر میش، یونجه خشک و چراگاه) و گروه آزمایشی با استفاده از سیستم تغذیه خزشی مدیریت شدند. طی دوره آزمایش، شاخص‌هایی مانند میزان خوراک مصرفی، افزایش وزن روزانه، ضریب تبدیل غذایی و وزن پایان پروار ثبت و تحلیل شد. نتایج حاکی از آن بود که بره‌های تحت تغذیه خزشی، افزایش وزن روزانه بالاتری داشتند و با وجود مصرف بیشتر خوراک، ضریب تبدیل غذایی بهتری را نشان دادند. هرچند اختلاف وزن نهایی دو گروه معنی‌دار نبود، اما بهره‌وری اقتصادی گروه آزمایشی با اختلاف قابل توجهی بالاتر بود. بنابراین، تغذیه خزشی روشی علمی، عملی و سودآور در پرورش بره‌ها به شمار می‌رود که به‌ویژه در واحدهای نیمه‌متمرکز و صنعتی قابل انجام است. این سیستم علاوه بر کاهش فشار بر مراتع، به بهبود عملکرد گله و بازگشت سرمایه کمک می‌کند و می‌تواند بخشی از راهکارها در بهینه‌سازی تغذیه و پرواربندی در کشور باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

موسوی، س. س.، امانلو، ح.، نیکخواه، ع.، مصطفی‌تهرانی، ع.، میرزایی الموتی، ح.ر.، نعمتی، م.ح.، ناصری، ب. و حسینی، م. (1398). مقایسه اقتصادی روش مرسوم پروار با تغذیه خزشی در بره های نر افشاری. پژوهش های علوم دامی (دانش کشاورزی)، 29(1)، 151-137.
مرادی، س. (1401). اصول تغذیه بره‌های پرواری. نشریه دامپروری نوین، (58)، 22- 15.
Khan, M. A., Weary, D. M., & von Keyserlingk, M. A. G. (2011). Invited review: Effects of milk ration on solid feed intake, weaning, and performance in dairy calves. Journal of Dairy Science, 94(3), 1071–1081. https://doi.org/10.3168/jds.2010-3733
Quigley, J. D., & Bernard, J. K. (1996). Milk replacers and neonatal management of calves: A review. Journal of Dairy Science, 79(12), 2055–2063. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(96)76580-0
National Research Council (NRC). (2001). Nutrient requirements of dairy cattle (7th rev. ed.). National Academy Press.
Dove, H., & Freer, M. (2009). Use of supplements to improve lamb performance in pasture-based systems. Australian Journal of Experimental Agriculture, 49(7), 1040–1046.
Kadzere, C. T., & Davis, J. J. (2014). Early weaning and creep feeding in lamb production systems. Small Ruminant Research, 119(1), 35–40.
Lu, C. D., & Kawas, J. R. (2010). Feeding systems and nutrient requirements for goat kids. In Morand-Fehr, P. (Ed.), Feeding and management of small ruminants (pp. 87–100). Wageningen Academic Publishers.
NRC (National Research Council). (2007). Nutrient requirements of small ruminants: Sheep, goats, cervids, and New World camelids. Washington, DC: National Academies Press.
Schoenian, S. (2021). Creep feeding principles for lambs and goat kids. University of Maryland Extension. Retrieved from https://www.sheepandgoat.com/creepfeeding