نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور.

2 سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، ایستگاه ملی تحقیقات گاو دومنظوره (گاودشت).

10.22092/aasrj.2025.366736.1293

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثرات بکارگیری جیرۀ آغازین با روش خزشی در تغذیۀ بره‌های شیرخوار گوسفند نژاد زل در استان مازندران انجام شد. برای این منظور تعداد 60 رأس میش از گوسفندان زل موجود در ایستگاه ملی تحقیقات گاودشت، پس از زایمان انتخاب شده و به‌طور تصادفی به دو گروه 30 رأسی تقسیم شدند. طی این مدت تا زمان قطع شیر (سه ماهگی)، بره‌ها در گروه شاهد (بدون استفاده از جیرۀ آغازین) در کنار مادر بوده و با شیر مادر تغذیه شدند. اما در گروه دوم، بره‌ها علاوه بر شیر مادر با جیرۀ آغازین نیز، با روش خزشی، تغذیه شدند. بره‌ها تا زمان شیرگیری، با فاصلۀ هر دو هفته یکبار توزین شدند. خوراک مصرفی بره‌های شیرخوار در گروهی که از جیرۀ آغازین استفاده کردند، به‌صورت روزانه توزین شده و در اختیار آن‌ها قرار داده شد. وزن برۀ شیرگیری‌شده به ازای هر رأس میش در گروه تغذیه‌شده با جیرۀ آغازین بیشتر از گروه شاهد بود، که از نظر درصد تغییرات 3/23 درصد نسبت به گروه شاهد افزایش نشان داد. تعداد برۀ تلف‌شده در گروه شاهد بیشتر از گروه تغذیه‌شده با جیرۀ آغازین بود. از نظر عملکرد اقتصای، در گروه تغذیه‌شده با جیرۀ آغازین به ازای هر رأس میش، معادل 3/23 درصد درآمد بیشتر نسبت به گروه شاهد حاصل شد. به‌طورکلی می‌توان نتیجه گرفت که استفاده از جیرۀ آغازین در تغذیۀ بره‌های شیرخوار تا زمان شیرگیری، علاوه بر کاهش تلفات و افزایش مقدار افزایش وزن روزانۀ بره‌ها، سبب افزایش عملکرد اقتصادی واحدهای پرورش گوسفند می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

موسوی، س.س.، امانلو، ح.، نیکخواه، ع.، مصطفی طهرانی، ع.، میرزایی الموتی، ح.ر.، نعمتی، م.ح.، ناصری، ب. و حسینی، م. 1398. مقایسه اقتصادی روش مرسوم پروار با تغذیه خزشی در بره­های نر افشاری. نشریه پژوهش­های علوم دامی، جلد 29، شماره 1، 151-137.
ناصری هرسینی، ر.، دهقان­زاده، ه.، قاسمی خشکرودی، ا.، کیومرثی، ح. و گلشنی، م. 1401.  اجرای پایلوت تغذیه خزشی بره­ها در واحد گوسفندداری نیمه­صنعتی استان و مقایسه با روش مرسوم. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی. سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان. شماره فروست: 62779.
Aguiar, A.D., Vendramini, J.M.B., Arthington, J.D., Sollenberger, L.E., Caputti, G., Sanchez, J.M.D., Cunha, O.F.R and da Silva, W.L. 2015. Limited creep-feeding supplementation effects on performance of beef cows and calves grazing limpograss pastures. Livestock Science.180, 129-133.
Brand, T.S. and Brundyn, L. (2015). Effect of supplementary feeding to ewes and suckling lambs on ewe and lamb live weights while grazing wheat stubble. South African Journal of Animal Science. 45(1), 85-95.
Heimbach, N.S., Ítavo, C.C.B.F., Ítavo, L.C.V., Difante, R.C.B.G.S., Dias, A.M., Ferelli, K.L.S.M., Arco, T.F.F.S., Gurgel, A.L.C., Frangiotti, C.O.O. and da Silva, P.C.G. 2019. Weaning age of lamb’s creep-fed while grazing on Marandu pasture. Journal of Agricultural Studies. 7(4), 22-37.
Johnson, M. 2019. Creep feeding lambs. Purina Animal Nutrition. https://www.purinamills.com/sheep-feed/education/detail/creep-fe
Keady, T.W.J. 2010. Finishing lambs from grazed pasture - the options and the facts. Paper to Irish Grassland Association Sheep Conference, P. 81-92.
Mousel, E., Wright, C., Walker, J.A. and Heather Gessner, H. 2013. Creep feeding beef calves. Revised by Julie Walker. iGrow, A Service of SDSU Extension. https://openprairie.sdstate.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1093&context=extension-extra.
Novaes, M.A.S., Veloso, C.M., Siqueira, O.H.G.B.D., Ferreira, M.F.L., Lovatti, J.V.R., Oliveira, H.R., Cunha, C.S., Gionbelli, T.R.S., Espeschit, C.J.B., Alba, H.D.R. and de Carvalho, G.G.P. 2020. Use of castor bean meal, biodiesel industry coproduct, in a lamb production system using creep-feeding in Brazil. Animals. 10(8), 1250. doi.org/10.3390/ani10081250.
Schoenian, S. 2018. Creep Feeding Primer. University of Maryland Extension. Small Ruminant Program.
Yıldırır, M., Akbağ, H.I. and Yurtman, İ.Y. 2022. the effect of restricted nutrition on ewe milking performance and lamb growth characteristics in creep feeding conditions. Iranian Journal of Applied Animal Science. 12(3), 525-532.