نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان

1 مربی و عضوهیات علمی مرکز تحقیقات ابریشم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

2 استادیار، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 کارشناس، مرکز توسعه نوغانداری کشور

10.22092/aasrj.2025.368882.1308

چکیده

صنعت نوغانداری به‌عنوان یکی از منابع درآمدزایی در کشاورزی، به‌ویژه در کشورهای تولیدکننده ابریشم، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. افزایش راندمان تولید پیله از پرورش هرجعبه تخم نوغان، نه تنها ظرفیت تولید ابریشم را بهبود می‌بخشد، بلکه هزینه‌های تولید را کاهش داده و سودآوری را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد. از طرفی شرایط اقلیمی نیز بر راندمان تولید پیله از هر جعبه تخم نوغان بسیار تاثیرگذار است. تحقیق حاضر در سال 1401، جهت بررسی اثر سه تیمار 25، 27 و 30 هزار عددی تخم در هر جعبه از هیبرید تجاری 104× 103 در سه شهرستان در هر یک از استان‌های گیلان و خراسان رضوی، در حجم پرورش یک، دو و سه جعبه‌ای توسط نوغانداران انجام شد. نتایج نشان داد که اثرات مورد استفاده برای صفت تولید پیله‌ی تر در سطوح مختلف، معنی‌دار است (P < 0.01). همچنین میانگین تولید به‌ازای افزایش 5000 عدد تخم در هر جعبه معنی‌دار و به ترتیب در استان گیلان از 4/3±2/23 به1/3±8/25 کیلوگرم رسیده است (P < 0.05). این اختلاف رقم در استان خراسان نیز به 1/8 کیلوگرم است (P < 0.05) و نشان می‌دهد که افزایش تعداد تخم در هر جعبه، برای این سطح، تاثیر مطلوبی داشته است. همچنین، در سطح کشور، این اختلاف، از 2/3±8/28 کیلوگرم به 5/2±3/34 کیلوگرم رسیده است (6/5 کیلوگرم) و می‌تواند تا 8/15 درصد، در میزان کل تولید پیله‌ی تر سالیانه کشوری، افزایش ایجاد کند. نتایج محاسبه با توجه به نرخ پیله تر در هر سال، می تواند در کل کشور و نیز اقلیم های مختلف، متغیر باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

برنامه عملیاتی پنج‌ساله خودکفایی در تولید تخم نوغان تجاری مورد نیاز کشور، مرکز تحقیقات ابریشم کشور. 1399.
سازمان ملی تولید تخم نوغان http://nsso.csb.gov.in /
خالقی، م. (۱۳۹۸). آمار و طراحی آزمایشها. انتشارات دانشگاه تهران.
صورتی، ر. رکنی، ح. 1396. چالش های صنعت نوغانداری، الزامات آتی و اولویت های پژوهشی مورد نیاز کشور.
Andadari, L., Heryati, Y., Agustarini, R. 2023.Comparison of the eggs and cocoons quality of some Mulberry silkworm hybrid Bombyx mori L. Vol. 11(2): 236-246.
FAO. 2022. Disease Management in Silkworm Rearing. FAO Technical Report.
IBISWorld. 2023. Global Silk Market Analysis. IBISWorld Industry Report.
Hussain, M., Khan, S. A., Naeem, M., and Nasir, M. F. 2011. Effect of rearing temperature and humidity on fecundity and fertility of silkworm, Bombyx mori L. (Lepidoptera: Bombycidae). Pakistan Journal of Zoology 43(5): 979–985.
Gupta, S. K. and Dubey, R. K. 2021. Environmental factors and rearing techniques affecting the rearing of silkworm and cocoon production of Bombyx mori Linn. Acta Entomology and Zoology; 2(2): 62-67.
Mishra, C. B. 2018. Effect of temperature on the silk producing potential of silkworm, bombyx mori (lin) in perspective of climate change, J. Exp. Zool. India Vol. 21, No. 2, pp. 1039-1040.
Munemanik, R., Laptade, C., and Sable, G. 2018. Study of the Rearing Performance of Single and
Double Hybrids of Silkworm (Bombyx mori L.) under Marathwada condition. Journal of Entomology and Zoology Studies 6(6): 775–777.
Rahmathulla, V.K. 2012. Management of climatic factors for successful silkworm (Bombyx mori L.) crop and higher silk production: a review. Psyche: A Journal of Entomology, pp. 1-12.
Reddy, D. Gowda, B. N. 2007. Influence of different environmental conditions on cocoon parameters and their effects on reeling performance of bivoltine hybrids of silkworm, Bombyx mori. International Journal of Industrial Entomology 14:15-21.