تغذیه دام
علی رضا جولازاده؛ محمود امیری رودبار؛ محمد رضا مشایخی
دوره 14، شماره 49 ، خرداد 1405، صفحه 3-10
چکیده
در حال حاضر در بیشتر گلههای گاومیش در استان خوزستان و به طور کلی در سیستم پرورش سنتی گاومیش در کشور، گوسالههای گاومیش از بدو تولد تا حدود 7 الی 9 ماهگی در کنار مادران نگهداری میشوند، که این امر را میتوان به عنوان یکی از مهمترین موانع پیشرفت و توسعه صنعت پرورش گاومیش در کشور دانست. ولی در سالهای اخیر و با افزایش سطح دانش و آگاهی ...
بیشتر
در حال حاضر در بیشتر گلههای گاومیش در استان خوزستان و به طور کلی در سیستم پرورش سنتی گاومیش در کشور، گوسالههای گاومیش از بدو تولد تا حدود 7 الی 9 ماهگی در کنار مادران نگهداری میشوند، که این امر را میتوان به عنوان یکی از مهمترین موانع پیشرفت و توسعه صنعت پرورش گاومیش در کشور دانست. ولی در سالهای اخیر و با افزایش سطح دانش و آگاهی در روستاها و دامداریهای خرد بسیاری از پرورشدهندگان سنتی جهت افزایش بهرهوری اقتصادی گلههای خود حرکت به سمت نیمه صنعتی شدن را در پیش گرفتهاند. در این میان گاومیشداران استان خوزستان نیز از این رویه مستثنی نبودهاند. در این میان جداسازی گوساله گاومیش از مادر در بدو تولد جهت بهبود بازده اقتصادی گله بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین در مطالعه حاضر، سعی شده است تا به تبیین مزایا، شیوههای مدیریت گوسالهها در گوسالهدانی و نحوه شیردوشی مادران در غیاب گوسالهها در سیستمهای نیمه صنعتی به اصول کلی اجرای این فرآیند در سطح واحدهای خرد پرداخته شود. در نهایت به بهره برداران توصیه میشود که در سیستمهای صنعتی و نیمهصنعتی پرورش گاومیش با جدا کردن مادر از گوساله در بدو تولد میتوان از طریق بهبود وضعیت بهداشت و سلامت گوساله، عملکرد رشد گوساله و عملکرد تولید مثلی مادر در بلند مدت بازده اقتصادی گلههای گاومیش را بهبود بخشید.
تغذیه دام
آزاده میرشمس الهی؛ رمضانعلی عزیزی
دوره 14، شماره 49 ، خرداد 1405، صفحه 11-20
چکیده
تأثیر استفاده از خوراک تکمیلی در مراحل حساس تولیدی میشهای داشتی توده فراهانی بر عملکرد تولیدی و تولیدمثلی میشها در سه گله گوسفند مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور 50 رأس از میشهای هر گله انتخاب، و وزن بدن و نمره وضعیت بدنی آنها اندازهگیری شد. سپس در هر گله میشها به دو گروه 1- شاهد و 2- تحت تغذیه تکمیلی تقسیم شدند. میشهای ...
بیشتر
تأثیر استفاده از خوراک تکمیلی در مراحل حساس تولیدی میشهای داشتی توده فراهانی بر عملکرد تولیدی و تولیدمثلی میشها در سه گله گوسفند مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور 50 رأس از میشهای هر گله انتخاب، و وزن بدن و نمره وضعیت بدنی آنها اندازهگیری شد. سپس در هر گله میشها به دو گروه 1- شاهد و 2- تحت تغذیه تکمیلی تقسیم شدند. میشهای گروه شاهد مطابق روش دامدار بدون دادن غذای کمکی تغذیه شدند و میشهای گروه آزمایشی در سه مرحله آزمایش شامل فصل جفتگیری، 45 روز آخر دوره آبستنی و دوره شیردهی، علاوه بر خوراک معمول، غذای کمکی مصرف نمودند. استفاده از خوراک تکمیلی در فصل جفتگیری میشها باعث افزایش وزن و نمره وضعیت بدنی میشها در این مرحله شد. به طوریکه میانگین وزن بدن میشهای گروههای شاهد و تغذیه تکمیلی به ترتیب 4/39 و 34/42 کیلوگرم و میانگین نمره وضعیت بدنی آنها به ترتیب 09/2 و 56/2 واحد بود. استفاده از خوراک تکمیلی، سبب بهبود وزن تولد و ازشیرگیری برهها شد. بهطوری که میانگین وزن تولد و ازشیرگیری برهها برای میشهای گروه شاهد به ترتیب 38/3 و 65/22 کیلوگرم و برای میشهای گروه آزمایشی به ترتیب 09/4 و 21/27 کیلوگرم بود. میزان ازت اورهای و گلوکز سرم خون میشهای آبستن گروه شاهد به ترتیب 18/11 و 72/53 و در گروه آزمایشی 09/16 و 54/65 میلی گرم بر دسیلیتر بود. درصد آبستنی میشهای گروه شاهد و گروه تغذیه تکمیلی به ترتیب 29/85 و 44/94 درصد بود.
مدیریت پرورش
محسن باقری؛ نجمه اسلامیان فارسونی؛ گل ناز تاسلی؛ هوشنگ لطف الهیان
دوره 14، شماره 49 ، خرداد 1405، صفحه 21-28
چکیده
هدف این مطالعه تعیین عملکرد جوجه گوشتی سویه آرین در واحدهای پرورش جوجه گوشتی استان چهارمحال و بختیاری بود. پس از شناسایی واحدهای مرغداری که در دوره قبل جوجه آرین پرورش داده بودند یا در حین پرورش جوجه آرین بودند، از طریق نمونهگیری خوشهای، عملکرد 30 واحد از آن ها از طریق پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفت. میانگین و انحراف معیار ضریب تبدیل ...
بیشتر
هدف این مطالعه تعیین عملکرد جوجه گوشتی سویه آرین در واحدهای پرورش جوجه گوشتی استان چهارمحال و بختیاری بود. پس از شناسایی واحدهای مرغداری که در دوره قبل جوجه آرین پرورش داده بودند یا در حین پرورش جوجه آرین بودند، از طریق نمونهگیری خوشهای، عملکرد 30 واحد از آن ها از طریق پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفت. میانگین و انحراف معیار ضریب تبدیل خوراک در واحدهای مورد بررسی برابر با 2/0 ± 2/4 و میانگین شاخص تولید 130/3 بود. شهرستان محل پرورش جوجه گوشتی آرین بر برخی اجزای عملکرد تأثیر داشت. بیش ترین و کمترین درصد تلفات در هفته اول به ترتیب در مرغداریهای شهرستانهای فارسان و اردل مشاهده شد. کمترین میزان تلفات کل دوره پرورش در مرغداریهای شهرستان اردل مشاهده گردید. میانگین ضریب تبدیل خوراک در تمامی شهرستانها با یکدیگر مشابه بود. به طور کلی نتایج به دست آمده نشان دهندهی عملکرد ضعیف جوجه آرین در واحدهای مورد بررسی بود.
تغذیه طیور
محمد علی بهروزی لک؛ سیدعادل مفتخرزاده؛ مرتضی بهروزلک؛ وحید محمدی
دوره 14، شماره 49 ، خرداد 1405، صفحه 29-38
چکیده
ذخیره چربی بیش از حد در محوطه شکمی جوجههای گوشتی، یکی از مهمترین چالشهای صنعت مرغداری مدرن است که علاوه بر کاهش بازدهی عملکرد تولید، میتواند کیفیت گوشت و سلامت متابولیک پرنده را تحت تأثیر قرار دهد. شواهد اخیر نشان میدهد که تغییرات تغذیهمحور در میکروبیوم روده میتواند مسیرهای متابولیک مرتبط با چربی را در میزبان تعدیل کند، ...
بیشتر
ذخیره چربی بیش از حد در محوطه شکمی جوجههای گوشتی، یکی از مهمترین چالشهای صنعت مرغداری مدرن است که علاوه بر کاهش بازدهی عملکرد تولید، میتواند کیفیت گوشت و سلامت متابولیک پرنده را تحت تأثیر قرار دهد. شواهد اخیر نشان میدهد که تغییرات تغذیهمحور در میکروبیوم روده میتواند مسیرهای متابولیک مرتبط با چربی را در میزبان تعدیل کند، در حالیکه تفاوتهای ژنتیکی نیز حساسیت پرنده به متابولیتهای میکروبی و کارایی بهرهبرداری از مواد مغذی را تحت تأثیر قرار میدهند. این مقاله با تلفیق یافتههای موجود، سازوکارهای مشترک بین میکروبیوم روده، تغذیه و ژنتیک را در کنترل چربی شکمی مرور میکند. در نهایت، راهکارهای کاربردی از جمله استفاده هدفمند از مکملهای تغذیهای سودمند مانند پروبیوتیکها و پریبیوتیکها، فرمولاسیون دقیق مواد مغذی بر اساس نیازهای فیزیولوژیک و بهرهگیری از ابزارهای انتخاب ژنتیکی، بهعنوان رویکردهایی مؤثر در بهبود تنظیم چربی، افزایش کارایی خوراک، ارتقای سلامت روده و بهبود کیفیت نهایی لاشه معرفی میشوند.
زنبور عسل
شبنم پری چهره؛ عطااله رحیمی
دوره 14، شماره 49 ، خرداد 1405، صفحه 39-48
چکیده
استان آذربایجان شرقی یکی از قطبهای اصلی زنبورداری کشور محسوب میشود و سهم قابل توجهی از کلنیهای زنبورعسل ایران را به خود اختصاص داده است. با وجود اهمیت این استان، تاکنون بررسی جامعی از چالشهای صنعت زنبورداری آن با مشارکت همه ذینفعان انجام نشده است. این مطالعه با هدف ارزیابی و اولویتبندی چالشهای صنعت زنبورداری استان آذربایجان ...
بیشتر
استان آذربایجان شرقی یکی از قطبهای اصلی زنبورداری کشور محسوب میشود و سهم قابل توجهی از کلنیهای زنبورعسل ایران را به خود اختصاص داده است. با وجود اهمیت این استان، تاکنون بررسی جامعی از چالشهای صنعت زنبورداری آن با مشارکت همه ذینفعان انجام نشده است. این مطالعه با هدف ارزیابی و اولویتبندی چالشهای صنعت زنبورداری استان آذربایجان شرقی طی سالهای 1401 تا 1402 انجام شد. پژوهش حاضر به روش پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه، مصاحبه و بازدید میدانی از ۳۹ زنبورستان در شهرستانهای مختلف استان اجرا گردید. پرسشنامهها شامل اطلاعات زنبورستان، صفات عملکردی کلنیها، آفات و بیماریها و مسائل اقتصادی و اجتماعی زنبورداران بود. نتایج نشان داد که میانگین تولید عسل کلنیها در استان بالاتر از میانگین کشور، اما کمتر از میانگین جهانی است. آزمون کایاسکوئر بیانگر رابطه معنیدار بین نژاد زنبورعسل و تولید عسل، و همچنین بین نژاد و میزان آلودگی به کنه واروآ بود؛ بهطوریکه نژاد کارنیکا از نظر تولید عسل و نژاد بومی ایرانی از نظر مقاومت به کنه واروآ برتری نشان دادند. تحلیل اقتصادی حاکی از سودآور بودن حرفه زنبورداری در استان بود، هرچند سود خالص هر کلنی پایین ارزیابی شد. بر اساس یافتهها، مهمترین چالشهای زنبورداران شامل مشکلات بازار و بازاریابی، نبود صادرات، آلودگی به کنه واروآ، کمبود دارو و ملکه، خشکسالی و استرسهای محیطی است. در مجموع، تقویت برنامههای ترویجی، حمایت نهادی، توسعه بازار و استفاده هدفمند از نژادهای سازگار میتواند نقش مؤثری در پایداری و توسعه صنعت زنبورداری استان آذربایجان شرقی داشته باشد.
زنبور عسل
بابک رخزاد؛ عطااله رحیمی؛ حمیدرضا بهمنی؛ صالح صالحی
دوره 14، شماره 49 ، خرداد 1405، صفحه 49-58
چکیده
زنبورعسل یکی از مهمترین حشرات گردهافشان موجود در طبیعت است که نقش ارزندهای در امر گرده-افشانی، امنیت غذایی و اشتغالزایی دارد. فاکتورهای متعددی عملکرد کلنیهای زنبورعسل و موفقیت در امر زنبورداری را تحت تأثیر قرار میدهند که یکی از آنها نوع کندو است. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی کندوهای چوبی لانگستروت کف باز و کف بسته از لحاظ صفات ...
بیشتر
زنبورعسل یکی از مهمترین حشرات گردهافشان موجود در طبیعت است که نقش ارزندهای در امر گرده-افشانی، امنیت غذایی و اشتغالزایی دارد. فاکتورهای متعددی عملکرد کلنیهای زنبورعسل و موفقیت در امر زنبورداری را تحت تأثیر قرار میدهند که یکی از آنها نوع کندو است. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی کندوهای چوبی لانگستروت کف باز و کف بسته از لحاظ صفات شاخص زمستانگذرانی و تولید عسل در شرایط اقلیمی استان کردستان طی بازه زمانی 1398 الی 1400 انجام شد. پژوهش حاضر، در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو تیمار (تیمار اول کندوهای چوبی لانگستروت کف باز و تیمار دوم کندوهای چوبی لانگستروت کف بسته) و هفت تکرار به مرحله اجرا درآمد. قبل از اجری مطالعه و اندازه گیری صفات مورد بررسی، کلنیهای آزمایشی از لحاظ سن ملکه و جمعیت (نوزادان و بالغین) مورد همسانسازی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر تیمار روی صفات مورد مطالعه معنیدار بود. براساس نتایج مقایسه میانگینها، بیشترین صفات تولید عسل و شاخص زمستانگذرانی به ترتیب با میانگین 3/18 (کیلوگرم) و 671/0 مربوط به کندوهای چوبی لانگستروت کف باز و کمترین میانگین این صفات به ترتیب با میانگین 15 (کیلوگرم) و 42/0 مربوط به کندوهای چوبی کف بسته بود. بنابراین، با توجه به نتایج مطالعه حاضر میتوان استفاده از کندوهای چوبی لانگستروت کف باز را برای بهبود عملکرد کلنیهای زنبورعسل و افزایش بازهی اقتصادی زنبورستانها در شرایط اقلیمی استان کردستان و سایر استانهای همجوار با شرایط آب و هوایی مشابه توصیه کرد.
تغذیه دام
مرتضی کیخاصابر؛ نادر پاپی؛ مهدی خجسته کی؛ سید محمدفرهاد وحیدی؛ محمد یگانه پرست؛ مجید کلانتر نیستانکی
دوره 14، شماره 49 ، خرداد 1405، صفحه 59-66
چکیده
با توجه به مشخص نبودن سن و وزن مناسب کشتار در برههای نژادهای مختلف بومی کشور، هدف از پژوهش حاضر، تعیین سن و وزن اقتصادی کشتار برههای نر بومی نژاد زندی در شرایط پروار با سطوح بالای کنسانتره بود. برای این منظور، تعداد 29 رأس برۀ نر از نژاد زندی با جیرۀ حاوی حدود 80 درصد کنسانتره طی یک دورۀ 5 ماهه پروار شدند. رکوردهای افزایش وزن، مصرف ...
بیشتر
با توجه به مشخص نبودن سن و وزن مناسب کشتار در برههای نژادهای مختلف بومی کشور، هدف از پژوهش حاضر، تعیین سن و وزن اقتصادی کشتار برههای نر بومی نژاد زندی در شرایط پروار با سطوح بالای کنسانتره بود. برای این منظور، تعداد 29 رأس برۀ نر از نژاد زندی با جیرۀ حاوی حدود 80 درصد کنسانتره طی یک دورۀ 5 ماهه پروار شدند. رکوردهای افزایش وزن، مصرف خوراک و ضریب تبدیل آن در هر دورۀ 14 روزه محاسبه گردید. برای محاسبۀ اقتصادی، تمامی هزینهها ثبت شد و ارزش آنها بر اساس هر واحد وزن زنده بره پروار شده، تعیین گردید. روند افزایش وزن روزانه، تا 98 روزگی دورۀ پروار افزایشی بود به طوری که تا 14 روزگی، متوسط افزایش وزن روزانه 193 گرم و تا 112 روزگی از شروع پروار 233 گرم بود و پس از آن روند افزایش وزن روزانه کاهشی شد و در 140 روزگی از شروع پروار به 223 گرم در روز رسید. ضریب تبدیل خوراک از ابتدای دوره تا انتها، روند افزایشی (از 02/4 تا 16/6 ) را طی کرد. بیشترین سود فروش هر بره مربوط به 112 روزگی (از دورۀ پروار) و با متوسط وزن 3/49 کیلوگرم حاصل شد (54512 هزار ریال به ازای هر رأس). ضریب تبدیل خوراک در این دوره 14/5 بود. بنابراین مناسبترین وزن اقتصادی کشتار برههای نر پرواری نژاد زندی در 3/49 کیلوگرم بدست آمد.
