تغذیه طیور
حسنا حاجاتی؛ سید عبداله حسینی؛ حسن خمیس آبادی
دوره 13، شماره 47 ، شهریور 1404، ، صفحه 25-38
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف کلسیم و فسفر بر عملکرد رشد، فراسنجههای خونی و کیفیت استخوان جوجههای گوشتی انجام شد. تعداد 540 قطعه جوجه گوشتی یکروزه سویه آرین در قالب طرح کاملا تصادفی به 6 تیمار، 6 تکرار و 15 قطعه جوجه در هر تکرار اختصاص داده شدند. تیمارهای ششگانه آزمایشی شامل: تیمار شاهد، جیره حاوی درصدهای استاندارد کلسیم ...
بیشتر
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف کلسیم و فسفر بر عملکرد رشد، فراسنجههای خونی و کیفیت استخوان جوجههای گوشتی انجام شد. تعداد 540 قطعه جوجه گوشتی یکروزه سویه آرین در قالب طرح کاملا تصادفی به 6 تیمار، 6 تکرار و 15 قطعه جوجه در هر تکرار اختصاص داده شدند. تیمارهای ششگانه آزمایشی شامل: تیمار شاهد، جیره حاوی درصدهای استاندارد کلسیم و فسفر آغازین (02/1، 51/0)، رشد (93/0، 47/0) و پایانی (84/0، 42/0)؛ تیمارهای 2، 3 و 4 با درصدهای کاهشی کلسیم و فسفر به میزان حدود 9 درصد و به فاصله 06/0 و 03/0 به ترتیب برای کلسیم و فسفر؛ تیمار پنجم، جیره حاوی درصدهای کاهش یافته کلسیم و فسفر آغازین (9/0، 45/0)، رشد (81/0، 41/0) و پایانی (72/0، 36/0) به همراه 10000 واحد فعال آنزیم فیتاز و 5000 واحد بینالمللی ویتامین D؛ تیمار ششم، جیره حاوی درصدهای کاهش یافته کلسیم و فسفر آغازین (84/0، 42/0)، رشد (75/0، 38/0) و پایانی (66/0، 33/0) به همراه 10000 واحد فعال آنزیم فیتاز و 5000 واحد بینالمللی ویتامینD بودند. در کل دوره آزمایش تیمارهای مختلف تأثیر معنیداری بر عملکرد رشد، درصد کلسیم، فسفر و فعالیت آنزیم آلکالین فسفاتاز سرم خون، صفات لاشه و شمارش سلولهای خونی جوجههای گوشتی نداشتند. بطور کلی بر اساس نتایج این آزمایش، تیمار پنج با درصدهای کمتر کلسیم و فسفر (حدود 18 درصد) مکمل شده با آنزیم فیتاز و ویتامین D و با 10 درصد هزینه کمتر در هر کیلوگرم خوراک برای جوجهگوشتی آرین در مقاطع مختلف پرورش بهترین تیمار بود و قابل توصیه به مرغداران میباشد.
نشخوارکنندگان
رضا ناصری هرسینی
دوره 12، شماره 46 ، اسفند 1403، ، صفحه 3-10
چکیده
اثر تغذیۀ برههای شیرخوار با جیرۀ خزشی تا زمان از شیرگیری در 4±90 روزگی بر عملکرد رشد برهها و بازدۀ اقتصادی آن با استفاده از 16 رأس برۀ نر آمیخته مغانی×شال با میانگین وزن آغازین 21/0±7/4 کیلوگرم مورد بررسی قرار گرفت. برهها در سن هفت روزگی توزین و بهطور تصادفی بین دو تیمار گروهی توزیع شدند: 1) گروه شاهد (پرورش طبق رویۀ معمول واحد ...
بیشتر
اثر تغذیۀ برههای شیرخوار با جیرۀ خزشی تا زمان از شیرگیری در 4±90 روزگی بر عملکرد رشد برهها و بازدۀ اقتصادی آن با استفاده از 16 رأس برۀ نر آمیخته مغانی×شال با میانگین وزن آغازین 21/0±7/4 کیلوگرم مورد بررسی قرار گرفت. برهها در سن هفت روزگی توزین و بهطور تصادفی بین دو تیمار گروهی توزیع شدند: 1) گروه شاهد (پرورش طبق رویۀ معمول واحد و بدون دریافت جیره خزشی)؛ 2) تیمار خزشی (دریافت جیرۀ خزشی بهصورت دسترسی آزاد تا زمان از شیرگیری). اعمال تغذیۀ خزشی با افزایش معنیدار میانگین افزایش وزن روزانۀ برهها به میزان 8/63 گرم در روز همراه بود؛ بهنحوی که میانگین وزن از شیرگیری برههای خزشی با ثبت رقم 95/25 کیلوگرم، اختلافی برابر با 22/5 کیلوگرم را در مقایسه با برههای گروه شاهد نشان داد. مصرف جیرۀ خزشی بهطور میانگین 8/381 گرم به ازای هر رأس در روز، معادل حدود 32 کیلوگرم طی دوره، بوده و این میزان خوراک با ضریب تبدیل 83/5 برای افزایش وزن بدن برهها مورد استفاده قرار گرفت. خوراندن جیرۀ خزشی به برهها تأثیری بر روند تغییرات وزنی میشها طی دورۀ شیردهی نداشت. ارزیابی صرفۀ اقتصادی اعمال تغذیۀ خزشی در شرایط پژوهش حاضر گویای بهبود درآمد خالص واحد بهمیزان 69,930 تومان بهازای هر رأس برۀ تغذیه شده با جیرۀ خزشی است. جمعبندی نتایج بیان میدارد که تغذیۀ برههای شیرخوار با جیرۀ خزشی علاوه بر بهبود رشد و وزن از شیرگیری، بهبود بازدۀ اقتصادی پرورش برههای شیرخوار را نیز در پی خواهد داشت.
نادر پاپی؛ حسن فضائلی؛ سید جواد علیمحمدی؛ محسن آهنگری؛ رسول بابازاده
دوره 10، شماره 39 ، شهریور 1400، ، صفحه 25-36
چکیده
هدف این آزمایش، بهینه کردن استفاده از تفاله تر پرتقال در تغذیه دام با تهیه یک خوراک کامل سیلو شده بود. به این منظور، تعداد 68 رأس برۀ ماده پنج الی شش ماهۀ نژاد زل، با میانگین وزن زنده 71/3 ± 65/20 کیلوگرم، انتخاب و به دو گروه 34 رأسی همگن تقسیم شدند. براساس احتیاجات رشد برههای ماده زل، دو جیره با انرژی قابل متابولیسم و پروتئین خام مشابه ...
بیشتر
هدف این آزمایش، بهینه کردن استفاده از تفاله تر پرتقال در تغذیه دام با تهیه یک خوراک کامل سیلو شده بود. به این منظور، تعداد 68 رأس برۀ ماده پنج الی شش ماهۀ نژاد زل، با میانگین وزن زنده 71/3 ± 65/20 کیلوگرم، انتخاب و به دو گروه 34 رأسی همگن تقسیم شدند. براساس احتیاجات رشد برههای ماده زل، دو جیره با انرژی قابل متابولیسم و پروتئین خام مشابه به ترتیب بر پایه سیلاژ ذرت (شاهد) و تفاله پرتقال (آزمایشی) فرموله شدهر کدام از جیرهها به طور تصادفی به یک گروه از برهها اختصاص داده شد. برهها به مدت 120 روز با جیرههای شاهد و آزمایشی تغذیه شدند و در طول مدت آزمایش میزان مصرف خوراک و تغییرات وزن دامها رکوردگیری و ثبت شد. pH و غلظت نیتروژن آمونیاکی مایع شکمبه در روز آخر آزمایش اندازهگیری و ثبت شد. نتایج نشان داد، ماده خشک مصرفی روزانه در برههای تغذیه شده با جیره شاهد، 1067 گرم و در برههای تغذیه شده با سیلاژ تفاله پرتقال، 924 گرم بود. بین میانگین افزایش وزن روزانه گروه مصرف کننده جیره شاهد (86 گرم) و گروه مصرف کننده سیلاژ تفاله پرتقال (91 گرم) اختلاف معنیداری مشاهده نشد. pH مایع شکمبه گروه تغذیه شده با جیره شاهد (7/6) کمتر از گروه تغذیه شده با سیلاژ تفاله پرتقال (4/7) بود، اما غلظت نیتروژن آمونیاکی، در برههای تغذیه شده با سیلاژ تفاله پرتقال بهطور معنیداری کمتر از برههای تغذیه شده با جیره شاهد بود.
نادر پاپی
دوره 8، شماره 31 ، شهریور 1398، ، صفحه 35-42
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی اثر شکل فیزیکی جیره به دو صورت مش و بلوک کامل بر عملکرد پروار برههای نر انجام شد. آزمایش با استفاده از 120 رأس برهی نر 6 تا 7 ماههی نژاد زندی با میانگین وزن 11/4 ± 7/36 کیلوگرم به مدت 84 روز، در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی با دو تیمار، پنج تکرار در هر تیمار و 12 رأس بره در هر تکرار انجام شد. دو جیره با یک فرمول ...
بیشتر
این پژوهش با هدف بررسی اثر شکل فیزیکی جیره به دو صورت مش و بلوک کامل بر عملکرد پروار برههای نر انجام شد. آزمایش با استفاده از 120 رأس برهی نر 6 تا 7 ماههی نژاد زندی با میانگین وزن 11/4 ± 7/36 کیلوگرم به مدت 84 روز، در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی با دو تیمار، پنج تکرار در هر تیمار و 12 رأس بره در هر تکرار انجام شد. دو جیره با یک فرمول و ترکیب مشابه ولی با شکل فیزیکی متفاوت (مش و بلوک کامل) تنظیم گردید و هرکدام از آنها به طور تصادفی به یکی از تیمارها اختصاص داده شد. خوراک مصرفی به صورت هفتگی و افزایش وزن زنده دامها به صورت ماهانه اندازهگیری شد و ضریب تبدیل خوراک محاسبه گردید. نتایج نشان داد ماده خشک مصرفی روزانه برههای تغذیه شده با جیره بلوک شده (1802 گرم) به طور معنیداری بیشتر از گروه تغذیه شده با جیره مش (1552 گرم) بود (01/0>p). افزایش وزن روزانه گروه مصرف کننده جیره بلوک شده (173 گرم) نیز به طور معنیداری بالاتر از گروه مصرف کننده جیره مش (161 گرم) بود (05/0>p). ضریب تبدیل خوراک در دو گروه تحت تأثیر شکل فیزیکی جیره قرار نگرفت. در مجموع میتوان نتیجه گرفت که بلوککردن جیره سبب افزایش مصرف خوراک و در نتیجه افزایش وزن روزانه برههای نر زندی میشود.
نادر پاپی
دوره 7، شماره 27 ، شهریور 1397، ، صفحه 15-22
چکیده
این آزمایش به منظور مقایسهی عملکرد پروار برههای نر مغانی با آمیختههای آرخارمرینوس× مغانی و سافولک× مغانی با استفاده از تعداد 36 رأس بره با میانگین سنی 15±120 روز و میانگین وزن زنده 01/5 ± 1/31 کیلوگرم انجام شد. آزمایش در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی با سه تیمار به ترتیب با 10، 14 و 12 تکرار در تیمارهای یک، دو و سه، به مدت 77 روز ...
بیشتر
این آزمایش به منظور مقایسهی عملکرد پروار برههای نر مغانی با آمیختههای آرخارمرینوس× مغانی و سافولک× مغانی با استفاده از تعداد 36 رأس بره با میانگین سنی 15±120 روز و میانگین وزن زنده 01/5 ± 1/31 کیلوگرم انجام شد. آزمایش در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی با سه تیمار به ترتیب با 10، 14 و 12 تکرار در تیمارهای یک، دو و سه، به مدت 77 روز در باکسهای انفرادی اجرا گردید. جهت مصرف یکسان تمامی اجزاء خوراک، جیره به صورت پلت شده تهیه گردید و روزانه سه نوبت در حد اشتها در اختیار دامها قرار داده شد. تغییرات وزن زنده هر سه هفته یکبار و خوراک مصرفی دامها به صورت روزانه در طول آزمایش، اندازهگیری و ثبت شد. براساس نتایج به دست آمده، اگر چه افزایش وزن روزانه در برههای آمیخته از نظر عددی بیشتر از برههای مغانی خالص بود، ولی اختلاف آماری معنیداری بین میانگین تیمارها مشاهده نشد (05/0P>). همچنین نتایج نشان داد که اختلاف آماری بین میانگین ماده خشک مصرفی، ماده آلی، پروتئین خام و انرژی قابل متابولیسم مصرفی تیمارها معنیدار نبود (05/0P>). ضریب تبدیل و بازده خوراک مصرفی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت (05/0P>). به طور کلی میتوان نتیجهگیری نمود که برههای نر مغانی و آمیختههای آرخارمرینوس× مغانی و سافولک× مغانی در یک دوره پرواربندی، دارای سرعت رشد، خوراک مصرفی و ضریب تبدیل خوراک مشابه بودند.
هدی جواهری بارفروشی؛ حسن صادقی پناه؛ نادر اسدزاده؛ نادر پاپی؛ حسین پیری
دوره 7، شماره 27 ، شهریور 1397، ، صفحه 33-40
چکیده
این مطالعه با هدف تعیین اثر قوچ غیرخویشاوند و جفتگیری کنترل شده بر بازدهی تولیدمثلی شیشکهای ماده شال انجام شد. تعداد ۱۵۰ رأس میش شال به طور تصادفی به دو گروه شاهد و آزمایشی تقسیم شدند. در گروه شاهد، میشها با قوچهای همان گله و در گروه آزمایشی، میشها با چهار رأس قوچ منتخب با فنوتیپ مناسب از گلهای دیگر آبستن شدند. در هنگام زایش، تعداد، ...
بیشتر
این مطالعه با هدف تعیین اثر قوچ غیرخویشاوند و جفتگیری کنترل شده بر بازدهی تولیدمثلی شیشکهای ماده شال انجام شد. تعداد ۱۵۰ رأس میش شال به طور تصادفی به دو گروه شاهد و آزمایشی تقسیم شدند. در گروه شاهد، میشها با قوچهای همان گله و در گروه آزمایشی، میشها با چهار رأس قوچ منتخب با فنوتیپ مناسب از گلهای دیگر آبستن شدند. در هنگام زایش، تعداد، جنس و وزن تولد برهها ثبت گردید. شیشکهای ماده ، بر اساس زمان تولد و تیپ زایش به طور مساوی به دو گروه خویشاوند و غیرخویشاوند تقسیم شدند. اطلاعات مربوط به صفات تولیدمثلی شامل نرخ آبستنی، نرخ چند قلوزایی، وزن تولدبرهها، چندقلوزایی، میزان نرزایی، زندهمانی از تولد تا شیرگیری و وزن شیرگیری طی زایش-های اول و دوم و تولید شیر آنها پس از زایش دوم ثبت گردید. ب آنالیزآماری با استفاده از روشهای پارامتریک و ناپارامتریک انجام شد. صفات تولیدمثلی مانند نرخ آبستنی، نرخ چند قلوزایی، وزن تولدبرهها و میزان نرزایی در برهمیشهای دو گروه با یکدیگر تفاوت معنیداری نداشتند، به جز چند قلوزایی که در زایش اول برای شیشکهای غیرخویشاوند ( 14/1) بالاتر از خویشاوند (82/0) و وزن از شیرگیری که برای برههای گروه خویشاوند (45/28 کیلوگرم) بالاتر از گروه غیرخویشاوند (03/26 کیلوگرم) بود (05/0P<). نتایج پژوهش حاضر نشان داد که استفاده از قوچهای غیرخویشاوند، اثر مثبتی بر میزان چندقلوزایی دارد که میتواند موجب بهبود راندمان اقتصادی گله شود.
تغذیه طیور
صیفعلی ورمقانی؛ هوشنگ جعفری؛ یحیی عباسپور
دوره 5، شماره 21 ، اسفند 1395، ، صفحه 29-40
چکیده
تعداد 288 قطعه جوجهگوشتی یک روزه مخلوط سویه راس 308 در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با 3 تیمار، 4 تکرار و 24 جوجه در هر واحد آزمایشی به مدت 49 روز جهت بررسی اثر سطوح مختلف گیاه دارویی علف مار (Capparis spinosa) بر عملکرد، خصوصیات لاشه و فراسنجههای بیوشیمیایی سرم خون جوجههای گوشتی مورد آزمایش قرار گرفتند. گروههای آزمایشی شامل جیره شاهد (بر پایه ...
بیشتر
تعداد 288 قطعه جوجهگوشتی یک روزه مخلوط سویه راس 308 در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با 3 تیمار، 4 تکرار و 24 جوجه در هر واحد آزمایشی به مدت 49 روز جهت بررسی اثر سطوح مختلف گیاه دارویی علف مار (Capparis spinosa) بر عملکرد، خصوصیات لاشه و فراسنجههای بیوشیمیایی سرم خون جوجههای گوشتی مورد آزمایش قرار گرفتند. گروههای آزمایشی شامل جیره شاهد (بر پایه ذرت و سویا) و جیرههای دارای 1 و 2 درصد پودر گیاه کامل علف مار بودند. نتایج نشان داد گروههای آزمایشی دارای اثر معنیداری برمیانگین افزایش وزن روزانه بودند، به طوری که جوجههای دریافت کننده جیره دارای 2 درصد گیاه علف مار در مقایسه با سایر گروههای آزمایشی کمترین مقدار افزایش وزن روزانه را در طول دوره نشان دادند (01/0P<). میانگین مصرف خوراک در بین گروههای آزمایشی اختلاف معنیداری نداشت. اختلاف میانگین ضریب تبدیل غذایی در بین گروههای آزمایشی معنیدار بود وکمترین و بیشترین مقدار به ترتیب به جیره شاهد و جیرههای حاوی 1 و 2 درصد علف مار تعلق داشت (01/0P<). بالاترین درصد تلفات مربوط به گروه شاهد بود (05/0P<). سطوح مختلف علف مار سبب کاهش مقدار تریگلیسرید و افزایش غلظت HDL سرم خون جوجههای گوشتی گردید (01/0P<). اختلاف درصد لاشه در بین گروههای آزمایشی معنیدار بود (05/0P<)، اما گروههای آزمایشی تأثیری بر وزن نسبی قطعات مختلف لاشه و اندامهای داخلی نداشتند. نتایج آزمایش حاضر نشان داد که استفاده از پودر گیاه علف مار در جیره غذایی جوجههای گوشتی به دلیل کاهش مقدار تلفات و لیپیدهای خونی در سطح 1 درصد قابل توصیه میباشد.
فیزیولوژی دام
هدی جواهری بارفروشی؛ حسن صادقی پناه؛ نادر اسد زاده
دوره 5، شماره 19 ، شهریور 1395، ، صفحه 33-42
چکیده
استفاده از قوچهای غیر خویشاوند با فنوتیپ مناسب، میتواند تأثیر مثبتی بر کیلوگرم بره از شیر گرفته شده به ازاء هر رأس میش در معرض جفتگیری و در نتیجه افزایش بازده اقتصادی گله داشته باشد. با هدف نشان دادن این اثر، از بین ۸۰ رأس برهی نر شال یک ساله (شیشک نر)، تعداد چهار رأس که از نظر سرعت رشد، امتیاز وضعیت بدنی ، وزن بدن و اندازه دنبه بهتر ...
بیشتر
استفاده از قوچهای غیر خویشاوند با فنوتیپ مناسب، میتواند تأثیر مثبتی بر کیلوگرم بره از شیر گرفته شده به ازاء هر رأس میش در معرض جفتگیری و در نتیجه افزایش بازده اقتصادی گله داشته باشد. با هدف نشان دادن این اثر، از بین ۸۰ رأس برهی نر شال یک ساله (شیشک نر)، تعداد چهار رأس که از نظر سرعت رشد، امتیاز وضعیت بدنی ، وزن بدن و اندازه دنبه بهتر از بقیه بوده و در عین حال دارای بیضههای سالم و تولید اسپرم با باروری مناسب بودند، انتخاب شدند. تعداد۱۵۰ رأس میش شال از یکی از گلههای مردمی استان تهران به دو گروه ۷۵ رأسی تقسیم شدند که عبارت بودند از: ۱- گروه خویشاوند و۲- گروه غیرخویشاوند. در گروه خویشاوند، میشها با قوچهای موجود درهمان گله و در گروه غیرخویشاوند، با چهار رأس قوچ منتخب جفتگیری داده شدند. در هنگام زایش، تعداد، جنس و وزن تولد برهها ثبت گردید. آنالیز آماری دادهها با نرم افزار SAS انجام شد. صفات تولیدمثلی میشهای دو گروه و زندهمانی بره های دو گروه در سنین مختلف با هم تفاوت معنیداری نداشتند. وزن بدن برهمیشهادر سنین 4 ماهگی تا 5/1 سالگی بهطور معنیداری در گروه خویشاوند بیشتر از گروه غیرخویشاوند بود. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که استفاده از قوچهای غیرخویشاوند، موجب بهبود میزان چندقلوزایی میشود که میتواند کیلوگرم بره از شیر گرفته به ازاء تعداد میش در معرض جفتگیری را بهبود بخشیده و در پی آن درآمد حاصل از فروش بره و راندمان اقتصادی گله را افزایش دهد.
نشخوارکنندگان
رمضانعلی عزیزی؛ آزاده میرشمس الهی؛ هرمز منصوری
دوره 5، شماره 19 ، شهریور 1395، ، صفحه 63-70
چکیده
این پژوهش به منظور مقایسه تغذیه شیر میش با جایگزین شیر بر عملکرد برههای شیرخوار فراهانی انجام گردید. آزمایش به مدت 90 روز در قالب طرح کاملاً تصادفی در یک گله بخش خصوصی در شهرستان محلات اجرا شد. برای این منظور تعداد 60 رأس بره نر با میانگین سنی 2±10 روز از توده بومی فراهانی از میش مادر جدا و در 4 گروه 15 رأسی (4 تیمار آزمایشی) مورد آزمایش ...
بیشتر
این پژوهش به منظور مقایسه تغذیه شیر میش با جایگزین شیر بر عملکرد برههای شیرخوار فراهانی انجام گردید. آزمایش به مدت 90 روز در قالب طرح کاملاً تصادفی در یک گله بخش خصوصی در شهرستان محلات اجرا شد. برای این منظور تعداد 60 رأس بره نر با میانگین سنی 2±10 روز از توده بومی فراهانی از میش مادر جدا و در 4 گروه 15 رأسی (4 تیمار آزمایشی) مورد آزمایش قرار گرفتند. تیمارها شامل:1- تغذیه بره به روش سنتی(فقط شیرمادر) 2- تغذیه بره به روش سنتی همراه جیره تکمیلی 3- تغذیه بره با جایگزین شیر و یک وعده شیر مادر 4- تغذیه بره با یک وعده جایگزین شیر و یک وعده شیرمادر همراه با جیره تکمیلی بود. نتایج نشان داد که میانگین افزایش وزن روزانه، ماده خشک مصرفی و ضریب تبدیل غذایی در برههای تغذیه شده با جایگزین شیر و شیرمیش تفاوت آماری با هم نداشتند(05/0 ≤ p). بهطور کلی میتوان نتیجه گرفت که جایگزین شیر گوساله به تنهائی نمیتواند خوراک مناسب و کاملی برای تغذیه برههای شیرخوار باشد.
صیفعلی ورمقانی؛ هوشنگ جعفری؛ یحیی عباسپور
دوره 4، شماره 17 ، اسفند 1394، ، صفحه 3-14
چکیده
تعداد 288 قطعه جوجهگوشتی یک روزه مخلوط سویه راس 308 در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با 3 تیمار، 4 تکرار و 24 جوجه در هر واحد آزمایشی به مدت 49 روز جهت بررسی اثر سطوح مختلف گیاه دارویی علف مار (Capparis spinosa) بر عملکرد، خصوصیات لاشه و فراسنجههای بیوشیمیایی سرم خون جوجههای گوشتی، مورد آزمایش قرار گرفتند.گروههای آزمایشی شامل جیره شاهد (بر پایه ...
بیشتر
تعداد 288 قطعه جوجهگوشتی یک روزه مخلوط سویه راس 308 در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با 3 تیمار، 4 تکرار و 24 جوجه در هر واحد آزمایشی به مدت 49 روز جهت بررسی اثر سطوح مختلف گیاه دارویی علف مار (Capparis spinosa) بر عملکرد، خصوصیات لاشه و فراسنجههای بیوشیمیایی سرم خون جوجههای گوشتی، مورد آزمایش قرار گرفتند.گروههای آزمایشی شامل جیره شاهد (بر پایه ذرت و سویا) و جیرههای دارای 1 و 2 درصد پودر گیاه کامل علف مار بودند. نتایج نشان دادند گروههای آزمایشی دارای اثر معنیداری برمیانگین افزایش وزن روزانه بودند، به طوری که جوجههای دریافت کننده جیره دارای 2 درصد گیاه علف مار در مقایسه با سایر گروههای آزمایشی، کمترین مقدار افزایش وزن روزانه را در طول دوره نشان دادند (01/0P<). میانگین مصرف خوراک در بین گروههای آزمایشی اختلاف معنیداری نداشت. اختلاف میانگین ضریب تبدیل غذایی در بین گروههای آزمایشی معنیدار بود وکمترین و بیشترین مقدار به ترتیب به جیره شاهد و جیرههای حاوی 1 و 2 درصد علف مار تعلق داشت (01/0P<). بالاترین درصد تلفات مربوط به گروه شاهد بود(05/0P<). سطوح مختلف علف مار سبب کاهش مقدار تریگلیسرید و افزایش غلظت HDL سرم خون جوجههای گوشتی گردید (01/0P<). اختلاف درصد لاشه در بین گروههای آزمایشی معنیدار بود (05/0P<)، اما گروههای آزمایشی تأثیری بر وزن نسبی قطعات مختلف لاشه و اندامهای داخلی نداشتند. نتایج آزمایش حاضر نشان دادند که استفاده از پودر گیاه علف مار در جیره غذایی جوجههای گوشتی به دلیل کاهش مقدار تلفات و لیپیدهای خونی در سطح 1 درصد قابل توصیه میباشد.
